Ngày 05-05-2026, Chính phủ ban hành Nghị định 144/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 181/2025/NĐ-CP về Luật Thuế giá trị gia tăng.
Nghị định 144/2026/NĐ-CP đồng thời sửa đổi một số nội dung đã được Nghị định 359/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung trước đó.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi xác định điều kiện khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào.
Theo quy định mới, đối với một số giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp cần lưu ý đến chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để bảo đảm điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
Giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt?
Nghị định 144/2026/NĐ-CP sửa đổi điểm g khoản 2 Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, trong đó quy định riêng đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ trả chậm, trả góp.
Nếu hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm hoặc trả góp có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào các hồ sơ, chứng từ sau để thực hiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào:
- Hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ bằng văn bản.
- Hóa đơn GTGT.
- Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp.
Quy định này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần theo dõi cả thời điểm thanh toán theo hợp đồng và chứng từ thanh toán thực tế, thay vì chỉ kiểm tra hóa đơn khi kê khai thuế.
Chưa đến hạn thanh toán có được khấu trừ thuế GTGT?
Có. Đây là một điểm đáng chú ý trong quy định mới. Trường hợp hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp từ 5 triệu đồng trở lên nhưng chưa đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, cơ sở kinh doanh vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào dù chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Như vậy, doanh nghiệp không phải chờ đến khi thực hiện thanh toán mới được kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào, nếu thời hạn thanh toán theo hợp đồng vẫn chưa đến.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi nghĩa vụ thanh toán để xử lý thuế đúng quy định khi đến hạn.
Đến hạn thanh toán nhưng không có chứng từ không dùng tiền mặt thì xử lý thế nào?
Khi đến thời hạn thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, nếu cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp phải kê khai và điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã được khấu trừ.
Phần thuế cần điều chỉnh tương ứng với giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Việc điều chỉnh được thực hiện tại kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng.
Do đó, doanh nghiệp cần kiểm soát thời hạn thanh toán của từng hợp đồng để tránh bỏ sót việc điều chỉnh thuế GTGT đầu vào khi đến hạn.
Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt sau khi đã điều chỉnh thì được khấu trừ lại không?
Có. Nếu sau khi thực hiện điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào, doanh nghiệp phát sinh hoặc có được chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đáp ứng quy định, doanh nghiệp được kê khai và khấu trừ lại phần thuế GTGT đầu vào tương ứng.
Việc kê khai, khấu trừ được thực hiện tại kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Như vậy, việc không có chứng từ thanh toán đúng thời hạn không đồng nghĩa doanh nghiệp mất quyền khấu trừ khoản thuế GTGT đó trong mọi trường hợp. Doanh nghiệp có thể thực hiện khấu trừ lại khi đáp ứng điều kiện về chứng từ thanh toán theo quy định.
Quy định mới về thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng cần lưu ý gì?
Từ quy định trên, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý ba thời điểm:
Khi kê khai khấu trừ:
Nếu chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng, doanh nghiệp vẫn có thể khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với giao dịch thuộc trường hợp quy định.
Khi đến hạn thanh toán:
Nếu không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp phải điều chỉnh giảm phần thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ tương ứng.
Sau khi có chứng từ thanh toán:
Doanh nghiệp được kê khai, khấu trừ lại phần thuế GTGT đầu vào đáp ứng điều kiện tại kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Việc quản lý hợp đồng, thời hạn thanh toán và chứng từ ngân hàng vì vậy cần được thực hiện đồng bộ để hạn chế sai sót trong quá trình kê khai thuế GTGT.
Nghị định 144/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?
Nghị định 144/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 05-05-2026 và có hiệu lực từ ngày 20-06-2026.
Doanh nghiệp cần rà soát các giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ trả chậm, trả góp thuộc phạm vi điều chỉnh để thực hiện việc khấu trừ và điều chỉnh thuế GTGT đầu vào theo quy định mới.