Ngày 27-08-2026, Bộ Tài chính ban hành Văn bản hợp nhất 27/2026/VBHN-TT-BTC hợp nhất các quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn đang có hiệu lực. Văn bản này tổng hợp toàn bộ nội dung của Nghị định 125/2020/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi, bổ sung, giúp doanh nghiệp dễ dàng tra cứu và áp dụng quy định hiện hành.
Bên cạnh đó, Thông tư 91/2026/TT-BTC cũng bổ sung nhiều quy định mới về xử lý hóa đơn điện tử có sai sót từ ngày 01-07-2026.
Văn bản hợp nhất 27/2026/VBHN-TT-BTC hợp nhất những nghị định nào?
Văn bản hợp nhất 27/2026/VBHN-TT-BTC tổng hợp nội dung của 4 nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn gồm:
- Nghị định 125/2020/NĐ-CP ngày 19-10-2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn.
- Nghị định 102/2021/NĐ-CP ngày 16-11-2021 sửa đổi, bổ sung một số quy định về xử phạt trong lĩnh vực thuế, hóa đơn và một số lĩnh vực tài chính khác.
- Nghị định 310/2025/NĐ-CP ngày 02-12-2025 sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
- Nghị định 291/2026/NĐ-CP ngày 21-07-2026 tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn.
Việc hợp nhất không tạo ra quy định mới mà cập nhật toàn bộ nội dung đang có hiệu lực vào một văn bản thống nhất.
Văn bản hợp nhất quy định những nội dung gì?
Theo khoản 1 Điều 1 Văn bản hợp nhất 27/2026/VBHN-TT-BTC, nghị định hợp nhất quy định đầy đủ các nội dung liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn, bao gồm:
- Hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn.
- Hình thức xử phạt.
- Mức xử phạt đối với từng hành vi.
- Biện pháp khắc phục hậu quả.
- Thẩm quyền xử phạt.
- Thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính.
- Một số trình tự, thủ tục xử phạt trong lĩnh vực thuế và hóa đơn.
Đây là căn cứ pháp lý áp dụng đối với người nộp thuế, cơ quan thuế và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Đối tượng áp dụng Văn bản hợp nhất 27/2026/VBHN-TT-BTC
Văn bản áp dụng đối với:
- Người nộp thuế.
- Cơ quan thuế các cấp.
- Công chức thuế.
- Tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc thực hiện pháp luật về thuế và hóa đơn.
Tuy nhiên, văn bản không áp dụng đối với:
- Vi phạm hành chính về phí và lệ phí.
- Vi phạm hành chính về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu do cơ quan hải quan quản lý thu.
- Vi phạm về thủ tục đăng ký thuế, tạm ngừng hoặc tiếp tục hoạt động kinh doanh trong trường hợp đăng ký thuế đồng thời với đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc đăng ký kinh doanh.
Những hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp cần lưu ý
Điều 4 Văn bản hợp nhất 27/2026/VBHN-TT-BTC quy định rõ hai nhóm hành vi là sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp và sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ.
Trường hợp sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp
Bao gồm các trường hợp:
- Hóa đơn, chứng từ giả.
- Hóa đơn chưa có giá trị sử dụng hoặc đã hết giá trị sử dụng.
- Hóa đơn bị ngừng sử dụng trong thời gian bị cưỡng chế.
- Hóa đơn điện tử chưa đăng ký sử dụng với cơ quan thuế.
- Hóa đơn điện tử chưa có mã của cơ quan thuế đối với trường hợp bắt buộc sử dụng hóa đơn có mã.
Ngoài ra, hóa đơn được lập từ thời điểm cơ quan thuế xác định bên bán không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký cũng thuộc trường hợp hóa đơn không hợp pháp.
Trường hợp sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ
Các hành vi bao gồm:
- Hóa đơn thiếu nội dung bắt buộc.
- Hóa đơn bị tẩy xóa, sửa chữa trái quy định.
- Hóa đơn khống, hóa đơn giả.
- Hóa đơn phản ánh không đúng giá trị giao dịch thực tế.
- Sử dụng hóa đơn của tổ chức, cá nhân khác để hợp thức hóa hàng hóa, dịch vụ mua vào hoặc bán ra (trừ trường hợp được ủy nhiệm lập hóa đơn hoặc hóa đơn do cơ quan thuế cấp).
Đây là những hành vi có thể bị xử phạt theo quy định của Nghị định 125/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi.
Bảng tổng hợp 5 thay đổi quan trọng khi điều chỉnh hóa đơn điện tử theo Thông tư 91/2026
Thông tư 91/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01-07-2026 và bổ sung nhiều quy định mới về xử lý hóa đơn điện tử có sai sót.
So sánh quy định cũ và mới về điều chỉnh hóa đơn điện tử
| Điểm thay đổi | Quy định trước đây (Nghị định 123/2020/NĐ-CP) | Quy định mới (Thông tư 91/2026/TT-BTC) |
| 1. Trường hợp chỉ cần lập Mẫu 04/SS-HĐĐT | Chỉ áp dụng khi hóa đơn sai tên hoặc địa chỉ người mua, nhưng không sai mã số thuế. | Mở rộng thêm trường hợp sai số tiền bằng chữ hoặc các nội dung khác, miễn không sai 5 nội dung trọng yếu (mã số thuế, tiền hàng, thuế suất, tiền thuế, hàng hóa/dịch vụ). |
| 2. Trường hợp phải lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế | Quy định chung đối với các sai sót về mã số thuế, tên hàng hóa, số tiền, thuế suất, tiền thuế… | Làm rõ từng trường hợp được lập hóa đơn điều chỉnh hoặc lập hóa đơn thay thế, đồng thời phân biệt với trường hợp chỉ gửi Mẫu 04/SS-HĐĐT. |
| 3. Điều kiện gộp nhiều hóa đơn sai | Được gộp khi các hóa đơn cùng sai thông tin người mua, tên hàng hóa, đơn giá, thuế suất. | Bổ sung thêm điều kiện các hóa đơn phải cùng sai về số lượng mới được lập một hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế kèm bảng kê. |
| 4. Văn bản thỏa thuận trước khi điều chỉnh | Tổ chức, doanh nghiệp phải lập văn bản thỏa thuận với người mua trước khi điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn. | Bổ sung 03 trường hợp không bắt buộc lập văn bản thỏa thuận trước khi xử lý hóa đơn sai sót. |
| 5. Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, tài sản phải đăng ký | Chưa có quy định xử lý riêng đối với các loại hóa đơn này. | Quy định rõ: nếu phát hiện sai sót thì bắt buộc lập hóa đơn thay thế, không áp dụng hình thức điều chỉnh. |
Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi điều chỉnh hóa đơn điện tử từ 01-07-2026?
Thông tư 91/2026/TT-BTC đã làm rõ nguyên tắc xử lý hóa đơn điện tử có sai sót thay vì áp dụng chung như trước đây. Doanh nghiệp cần phân biệt đúng từng trường hợp để lựa chọn:
- Chỉ gửi Mẫu 04/SS-HĐĐT.
- Lập hóa đơn điều chỉnh.
- Lập hóa đơn thay thế.
Đồng thời, khi xử lý nhiều hóa đơn sai trong cùng tháng của cùng một người mua, cần kiểm tra đầy đủ điều kiện để được gộp thành một hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế theo đúng quy định mới.