Trong bối cảnh cải cách hành chính thuế, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định 373/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định 126/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc nới lỏng thủ tục khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và đơn giản hóa quy định về nơi quyết toán thuế cho cá nhân có nhiều nguồn thu nhập. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 14-2-2026 và nhằm giảm rủi ro xử phạt hành chính, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế.
Đơn giản hóa thủ tục khai thuế thu nhập cá nhân
Từ khai thuế theo tháng sang khai theo quý
Trước đây, theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP, người nộp thuế TNCN thuộc diện khai thuế theo tháng nếu đủ điều kiện cũng có thể lựa chọn khai theo quý (theo quy định khai thuế giá trị gia tăng). Điều này phải được xác định một lần từ quý đầu tiên phát sinh nghĩa vụ và áp dụng suốt cả năm.
Tuy nhiên, trong thực tế, tình hình kinh doanh có thể thay đổi trong năm (doanh thu, quy mô hoạt động), khiến người nộp thuế không còn đáp ứng điều kiện khai theo quý và gặp khó khăn khi chuyển đổi kỳ khai.
Quy định mới về chuyển kỳ khai
Nghị định 373/2025/NĐ-CP đã bổ sung cơ chế xử lý cụ thể trong trường hợp này:
- Nếu người nộp thuế tự phát hiện không còn đủ điều kiện khai theo quý, họ phải:
- Chuyển sang khai thuế theo tháng bắt đầu từ tháng đầu của quý tiếp theo.
- Nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng của các quý trước đó.
- Tính tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật thuế.
- Nếu cơ quan thuế phát hiện người nộp thuế không đáp ứng điều kiện, cơ quan thuế sẽ:
- Ban hành văn bản yêu cầu chuyển sang khai thuế theo tháng.
- Người nộp thuế thực hiện nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng của các quý trước đó và tính tiền chậm nộp.
- Trường hợp phát hiện thông qua kiểm tra tại trụ sở, người nộp thuế phải thực hiện khai thuế theo tháng theo văn bản đề nghị của cơ quan thuế.
Miễn phạt hành chính khi nộp lại hồ sơ khai thuế
Một điểm đáng chú ý là người nộp thuế không bị xử phạt hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với các hồ sơ phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế. Điều này góp phần giảm rủi ro bị xử phạt khi điều kiện kinh doanh thay đổi đột ngột.
Đơn giản hóa nơi quyết toán thuế TNCN
Theo quy định mới được sửa đổi tại Nghị định 373/2025/NĐ-CP:
- Cá nhân cư trú có thu nhập tiền lương, tiền công từ hai nguồn trở lên sẽ nộp hồ sơ quyết toán tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức chi trả nguồn thu nhập lớn nhất trong năm.
- Nếu có nhiều nguồn thu nhập có giá trị lớn nhất bằng nhau, cá nhân được lựa chọn nộp hồ sơ tại một trong các cơ quan thuế quản lý các tổ chức trả thu nhập đó.
Cơ chế hỗ trợ chuyển hồ sơ
Một điểm mới rất quan trọng là cơ chế hỗ trợ chuyển hồ sơ giữa các cơ quan thuế nếu người nộp thuế nộp sai nơi quy định:
- Cơ quan thuế đã tiếp nhận hồ sơ sẽ dựa vào hệ thống quản lý thuế để chuyển hồ sơ đến cơ quan thuế quản lý đúng nơi.
- Điều này giúp người nộp thuế không phải rút hồ sơ và nộp lại từ đầu, tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục.
Lợi ích từ việc nới lỏng thủ tục thuế
Giảm gánh nặng hành chính
- Các quy định mới mang tính linh hoạt hơn đối với cá nhân và tổ chức trong việc quyết định kỳ khai thuế hợp lý.
- Giảm nguy cơ bị phạt khi phải nộp lại hồ sơ do sai kỳ khai.
Tiết kiệm thời gian và chi phí
- Quy định mới về nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế giúp cá nhân xác định địa điểm chính xác hơn.
- Cơ chế chuyển hồ sơ giữa cơ quan thuế giúp tránh nộp hồ sơ lại nhiều lần.
Tăng tính minh bạch và hiệu quả
- Hệ thống quản lý thuế được cải thiện, giúp cơ quan thuế dễ dàng đối chiếu dữ liệu thu nhập và khấu trừ thuế.
- Đồng thời góp phần công bằng hơn trong quản lý thuế giữa các địa phương.
Nghị định 373/2025/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng trong cải cách quản lý thuế tại Việt Nam. Việc nới lỏng thủ tục khai thuế, linh hoạt hơn trong lựa chọn kỳ khai thuế, miễn xử phạt khi nộp lại hồ sơ và đơn giản hóa nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân là những thay đổi thiết thực giúp người nộp thuế dễ dàng hơn trong tuân thủ pháp luật.